İşyerlerinde güvenli bir çalışma ortamı yaratabilmek ve çalışanların sağlıkları ile güvenliklerini güvence altına alabilmek için İş Kanunu ’nda belirlenmiş olan birtakım tedbirlerdir.
Bu tedbirlerden biri olan risk analizi, işyerinde meydana gelmesi muhtemel kazaların ya da olumsuzluk yaratabilecek durumların neler olduğuna dair değerlendirme yapılmasını ifade etmektedir. Risk analizinin yapılabilmesi için geçerli olan 4 durum söz konusudur. Bu analiz iş yeri ilk defa kurulduğunda, iş yerinin el değiştirmesi ya da yeni iş araçlarının satın alınması durumunda, çalışanların büyük bir çoğunluğunu etkileyen bir kaza ya da olay sonrasında ve son olarak da riskleri ortaya çıkarabilmek adına belirli aralıklarla yapılabilmektedir.
Risk Analizi Yapmanın Önemi Nedir ?
İşyerleri üzerine yapılan pek çok araştırmada, alınacak basit tedbirler ile iş kazalarının yüzde 90’a varan ölçülerde engellendi görülmektedir. Daha sıkı önlemler alınması ve çalışanların bilinçli hale getirilmesi ile de kalan yüzde 10’luk kısımdan doğması muhtemel olan sonuçlar da en düşük seviyeye indirilebilmektedir. Ancak gerekli tedbirlerin alınabilmesi adına, risk unsurlarının iyi ve doğru bir şekilde tanımlanabilmesi gereklidir. Bu tanımlama işlemi de ancak risk analizi ile mümkündür. Yani denilebilir ki iş sağlığı ve güvenliğinin ilk adımı, risk analizinin yapılmasıdır. İş Kanunu da bu analizin belirli aralıklarla yapılmasını ve ortaya çıkacak risklere karşı etkin tedbir alınmasını zorunlu hale getirmiştir.
Risk Analizi Nasıl Yapılır ?
İşyeri risklerinin tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilen risk analizinde çok farklı yöntemler kullanılmaktadır. Risk analizi, temel birkaç aşamadan meydana gelmektedir. İlk aşamada iş alanı içerisinde meydana gelmesi muhtemel olan risklerin tespiti yapılmaktadır. Meydana gelmesi muhtemel kazalar ve bu kazalardan kimlerin, ne şekilde etkileneceği gibi hususlar ortaya çıkarılmaktadır. İşyerinde bulunan tüm riskler belirlendikten sonra, bunların önem sıralaması yapılmaktadır. Üçüncü aşamada ise en riskli olan durumdan başlamak üzere, tespit edilen risklerin ortadan kaldırılması ya da etkilerinin en aza indirilmesi için gerekli planlamalar yapılmaktadır. Risk analizi yapılırken; çeklist risk değerlendirme yöntemi, matris risk değerlendirme yöntemi, Kinney risk değerlendirme yöntemi, iş emniyeti analizi risk değerlendirme yöntemi gibi yöntemlere başvurulmaktadır. Bu yöntemlerden hangisinin kullanılacağına dair karar, işin niteliği ve risklerin yoğunluğu ile bağlantılı olarak verilmektedir. İşyerlerinde risk durumu sabit değildir. Bu yüzden de risk analiz değerlendirmelerinin belirli aralıklarla yenilenmesi ve son analizden itibaren geçen süre boyunca ortaya çıkan yeni durumların da değerlendirmeye dahil edilmesi gereklidir.,
Risk Analizi Yaptırma Süresi Ne Kadardır ?
Risk analizi değerlendirmesinin tekrarlanma süresi, işletmelerin gruplarına göre değişiklik göstermektedir. İş Kanunu’nda iş yerleri çok riskli, riskli ve az riskli olmak üzere üçlü bir gruplandırmaya ayrılmıştır. Çok tehlikeli olarak kabul edilen çalışma alanlarında risk analizinin 2 yılda bir yapılması zorunludur. Tehlikeli kategorisine giren işyerlerinde bu süre 4 yıl, az riskli işyerlerinde ise 6 yıldır. Ancak belirlenen bu süreler asgaridir. İşverenin isteğine bağlı olarak bu analizler daha kısa zaman dilimlerinde de yapılabilmektedir. Sürenin uzatılması gibi bir durum ise söz konusu değildir. Risk analizi, tek işçi çalıştıran bakkal dükkanından ağır kimyasalların kullanıldığı sanayi tesislerine varıncaya kadar her işletme açısından zorunlu tutulmuştur.
Risk Analizi Yönetmeliği
Risk analizinin nasıl ve kimler tarafından, ne sıklıkla yapılacağına dair tüm bilgiler İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre işyerlerinde risk analizini yapmak için risk değerlendirme ekibinin oluşturulması gereklidir. Risk değerlendirme ekibi; işverenin kendisi ya da vekili, çalışan temsilcileri, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, riskli teknik aletleri kullanan teknik çalışanların amirleri gibi kişilerden oluşmaktadır. Yapılacak olan risk değerlendirmesinden sonra bir de değerlendirme raporunun hazırlanması gerekmektedir. Bu rapor da yine değerlendirme ekibi tarafından hazırlanmaktadır. Risk analizi yönetmeliği, risk analizinin amaçlarını, işverenin yükümlülüklerini, risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağını, risk tehlikelerin tanımlanmasını ve raporlama işleminin nasıl yapılması gerektiğini ayrıntılı bir şekilde belirtmektedir. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği faaliyeti yürüten işletmeler de bu hizmeti sunmaktadır. Çalışma ve sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirişmiş olan bu kurumlar, daha tarafsız ve daha isabetli analizler yapabilmek açısından günümüzde pek çok firma tarafından tercih edilmektedir.
Bir yazımızın daha sonuna geldik. Bu yazımızda; risk analizi ve süreçlerinden bahsettik. Umarız, yazımız sizlere faydalı olmuştur. Risk analizi hizmetimizden faydalanmak isterseniz bizimle iletişim kurabilirsiniz.