İşyeri Periyodik Sağlık Tetkikleri Ve Kontrolleri

4857 sayılı İş Kanunu, işyerlerinde çalışma alanlarının güvenli hale getirilmesi ve çalışanların sağlıklarının korunması adına birtakım tedbirler içermektedir. İş yerlerinde periyodik olarak çalışanların sağlık durumlarının kontrol edilmesi de bu tedbirlerden biridir.

Yılda en az bir defa yapılması gerekli olan periyodik tetkikler, meslek hastalıklarındaki ilerlemenin gözlenmesi ve kişilerin son kontrolden itibaren çalışmalarına engel teşkil eden bir probleme sahip olup olmadıklarının tespit edilebilmesi açısından önemlidir. Çalışanların dosyalarında yer alan sağlık raporlarının her yıl yenilenmesi gereklidir. Aksi halde bireyin yasal olarak çalışmaya devam etme olanağı yoktur. Bu doğrultuda çalışanlara akciğer filmi, duyma testi, solunum testi, EKG muayenesi ve göz muayenesi, kan ve idrar tahlilleri, karaciğer fonksiyon testi gibi tetkikler yapılmaktadır. Ayrıca aşılarında eksiklik bulunan ya da aşılanma zamanı gelmiş olan çalışanların da gerekli aşılarının yapılması lazımdır.

İşe Girişte Yapılması Gereken Tetkikler Nelerdir ?

Başta riskli iş kolları olmak üzere herhangi bir firmada çalışmaya başlayacak kişilerin öncelikle sağlık raporuna sahip olması gereklidir. İş için tüm vasıfları taşısa bile, kişinin sağlık raporunun eksik olması halinde işbaşı yapabilmesi mümkün değildir. Sağlık raporu için yapılması gerekli olan tetkikler, çalışılacak alana göre belirlenmektedir. Bu tetkikler genellikle akciğer ve karaciğer fonksiyon testi, kan sayımı, kan ve idrar tahlili, solunum testi gibi testlerdir. Ancak çalışılacak olan iş dalına bağlı olarak farklı testlerin talep edilmesi de mümkündür. Bunların yanında pek çok çalışma alanında tetanos ve hepatit aşılarının yapılmış olması da bir şart olarak koşulmaktadır. Yapılacak tetkiklerin neticesinde oluşturulan sağlık raporu, kişinin iş dosyasına eklendikten sonra, iş başı yapabilmek olanaklı hale gelmektedir. Bu tetkiklerin ve aşı kontrollerinin belirli aralıklarla yenilenmesi de İş Kanunu tarafından getirilmiş bir zorunluluktur.  

İşe Giriş Sağlık Raporu Nasıl ve Nereden Alınır ?

Çalışanların işe başlamalarının onaylanması için gerekli olan sağlık raporunu alabilmek için iki farklı yol bulunmaktadır. Bunlardan ilki, işyeri hekimi tarafından yapılacak tetkikler neticesinde alınacak rapordur. İş Kanunu’na göre 50 ve üzerinde çalışanı bulunan işletmeler için, iş yeri hekimi bulundurmak bir zorunluluktur. Ancak işyeri hekimi tarafından alınan tahlillerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından onaylanmış olan laboratuvarlarda kontrol edilmesi gereklidir. Çalışan sayısı 50’nin altında kalan işletmelerde işe başlayacak olan kişiler ise Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan hastanelerden ve aile hekimliklerinden bu raporu alabilmektedir. Raporunu bu yoldan alacak isteyen kişiler, işyeri tarafından talep edilen tüm tahlillerin eksiksiz olarak yapılmasına dikkat etmelidir. İşe giriş sağlık raporları oluşturulurken hastadan elde edilen tüm bilgiler gizliliğe sahiptir. Bu bilgilerin şirket ya da sağlık kuruluşu tarafından üçüncü bir taraf ile paylaşılması söz konusu değildir.

Sağlık Raporu Ücreti Ne Kadar ? Ücreti Kim Öder ?

Sağlık raporunun ücretinin kim tarafından ödeneceğine dair çerçeve de İş Kanunu’nda açık bir şekilde belirtilmiştir. Sağlık raporunun alınması için yapılması için doğacak olan maliyetlerin tamamı işverene aittir ve bu rapor için oluşan maliyetlerden dolayı çalışandan herhangi bir kesinti yapılabilmesi mümkün değildir. İşyeri hekimi bulunduran işletmelerde hekim tarafından verilecek raporlar tamamen ücretsizdir. Laboratuvarlara gönderilmesi gereken testlerin ücretleri de işveren tarafından ödenmek zorundadır. İşyeri hekiminin olmadığı durumlarda sağlık raporu hastanelerden alınabilmektedir. Normal kamu hastanelerinde işyeri giriş sağlık raporu için 200 Türk lirası ücret talep edilmektedir. Üniversite ve Araştırma hastanelerinde ise bu ücret 300 Türk lirasıdır.

İşe Girişte Hangi Tahliller Yapılır ?

İş riski yüksek olan işletmelerde çalışacak olan kişiler, iş başvurularının kabul edilmesinden sonra işbaşı yapabilmek için sağlık kontrolünden geçmeleri ve sağlıklı olduklarına dair rapor edinmeleri gereklidir. Raporda yer alması gereken temel testlerin yanı sıra işin niteliğine göre farklı testlerin talep edilmesi de söz konusudur. Kişilerin akciğerlerinin çalışmaya elverişli derecede sağlıklı olup olmadığı temel testler arasındaki en önemli tahlildir. Özellikle tozlu ya da havasız iş ortamları söz konusu olduğunda akciğer testinin önemi artmaktadır. Bunun yanında kişinin geceleri çalışmaya elverişli olup olmadığının tespit edilmesi ve yüksekte çalışmasında bir sakınca bulunup bulunmadığının belirlenmesi açısından da birtakım testler söz konusudur. Ayrıca karaciğer testleri, hemogram ve idrar testleri, görme testleri de işe başlama sağlık raporu içerisinde yer almaktadır.