PUKÖ döngüsü, üretim, işletme ve yönetim gibi çeşitli alanlarda kaliteyi artırmaya yönelik geliştirilen bir yöntemdir. Sürekli iyileştirme ve iş geliştirme amacı güden bu döngü içerisinde dört temel adım bulunur:
Amerikalı istatikçi Walter Shewhart olarak “Plan, Do, Check, Action” yani PDCA olarak ortaya atılan bu fikir William Edwards Dewing ile geliştirilerek popüler hale getirilmiştir. Günümüzde yalın üretim felsefesi adına önemli bir yapıtaşı olan PUKÖ döngüsü, yapılan işin eksiklerinin ve yanlışlarının tespit edilerek giderilmesini ve zamanla çok daha başarılı olmasını sağlar. Zira, istatistiksel analiz ile işi derinlemesine incelenmesi sonucu verim alınamayan noktalar çözüme kavuşturulur. Sonuçtan ziyade sürece odaklanan PUKÖ döngüsü içerisinde insan odaklı hareket edilir. Ekibin, yani işçinin performansı arttıkça kalite sağlanacak ve sonuç kendiliğinden gelecektir. PUKÖ, kuruluşun temel kaynaklarını en verimli şekilde kullanabilmesini ve ekibin üretkenliğini artırabilmesini sağlar.
Ürün veya hizmet adına oluşturulan işleyişin geliştirilmesi ve sürekli olarak kalite kontrolünün gerçekleşmesini sağlayan PUKÖ döngüsü, sürecin iyileştirilmesi, test edilmesi ve detaylı analiz edilmesi için çok önemlidir. Üretimin daha verimli hale getirilmesi, üretkenliğin ve kalitenin artırılması bu noktada PUKÖ döngüsü sayesinde gerçekleşir.
PUKÖ Döngüsü Aşamaları
1. Planla
Planlama aşaması PUKÖ döngüsünün ilk ve en önemli adımıdır. İşe ve işi yapacak ekibe bağlı olarak yapılması hedeflenen plan belirlenir. Kimin, nerede, ne zaman ve nasıl çalışacağı, sorumlulukları ve rolleri belirlenir. Mevcut durum benimsenir, amaç koyulur ve aktiviteler belirlenir. Planlama aşamasında işin en az hatayla uygulanması tercih edilir. “Planla” aşamasında; temel soruna yönelik hangi kaynaklara sahip olunduğu, çözüme yönelik yapılacaklar ve hedefler net bir şekilde belirlenmelidir. İşin tamamlanmasına ilişkin faaliyetler, yani görevler mantıklı bir sıraya konulmalıdır.
2. Uygula
Planla adımından sonra PUKÖ döngüsü uygulama ile devam eder. Uygulama aşamasında görevler yerine getirilirken izlenmeli ve gerektiğinde ayarlama yapılmalıdır. Plan, çizelgeye uygun devam ettirilmiyorsa veya öngörülmeyen problemler oluşursa müdahale edilebilir. Uygulama sonucu elde edilen istatistikler sonucu planda göz ardı edilmiş olanlar, eksikler ve hatalar ortaya çıkabilir. Bu nedenle iyileştirme yapılacak noktaları somut bir şekilde görme imkanı sunar. Ekibin işi kontrollü ve başarılı bir şekilde gerçekleştirmesi gerekir.
3. Kontrol Et
Planla ve Uygula aşamalarında gerçekleşen hatalardan arınmak, planı netleştirmek ve yeteli iyileştirmeleri yapabilmek adına “Kontrol Et” aşaması oldukça önem arz eder. PUKÖ döngüsü içinde yer alan en kritik süreçlerden biridir. Hedef ne kadar yaklaşıldığı bu aşamada görülebilir. Öncelikle planı iyi bir şekilde gözden geçirmek gerekir. İstenilen sonuçlara ulaşılıp ulaşılmadığı veya sürecin nasıl işlediği değerlendirilir. Sürecin hatalı bölümleri ve sorunların kaynağı, analiz yoluyla bu aşamada iyi bir şekilde tespit edilebilir. Ekibin başarılı olmayan ve verim alınamayan parçaları hakkında geliştirmeler yapılabilir.
4. Önlem Al
Süreç boyunca planlanan, uygulanan ve kontrol edilen işin başarıyla sonuçlanması haline mevcut planın tekrar edilmesi sağlanır. Yinelen plan üzerinde sürekli iyileştirmeye yönelik çalışılması da ekibe iletilmelidir. PUKÖ döngüsünün son aşaması, planın genel hatlarıyla oluştuğu ve standartlaştırıldığı noktadır. Ekibin süreç boyunca hedeflere ulaşması iyi yolda olunduğunu gösterir. Her tekrarda daha iyi sonuçların elde edilebilmesi adına çalışmalar yapılabilir. Oluşabilecek sapmalara yönelik önlemler de bu aşamada alınır. Meydana gelmiş sapmaları yok etmeye yönelik çalışmalar yapılır.
Tanır OSGB, iş sağlığı ve güvenliği alanında hizmet veren bir firma olarak PUKÖ döngüsü ilkelerini uygulamakta ve kaliteyi artırmaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. İnsan odaklı Kaizen felsefesinden yola çıkan PUKÖ döngüsü, tüm çalışanların verimli ve başarılı olmasına zemin hazırlamakta, hem çalışanlara hem müşteriye yönelik iyileştirme ve memnuniyet sağlamaktadır.