Türkiye’de 20.06.2013 yılında ortaya çıkan kanun ile beraber ortaya çıkmış olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanı kişiler; çalışanların çalışma ortamlarında mümkün olan en iyi şekilde çalışabilmelerine ve ortaya olumsuz durumların çıkmaması adına gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaya yönelik çalışma yapan kişilerdir. Bu kişilerin konu ile alakalı eğitimleri almadan önce belirlenmiş olan bölümlerden mezun olmuş olmaları gerekmektedir. Daha sonrasında alınacak eğitim ve geçilecek sınav ile beraber farklı tehlike gruplarındaki iş kollarında çalışmak adına uzmanlığa hak kazanılmış olacaktır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Olma Şartları
Düşünülenin aksine isteyen herkes iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olamamaktadır. Bunun için öncelikli olarak aşağıdaki bölümlerden bir tanesinden mezun olunması şartı aranmaktadır.
İş sağlığı ve güvenliği bölümlerinden ön lisans ya da lisans düzeyinde mezun olacak kişiler
Fizik, kimya, biyoloji bölümünden mezun olan kişiler ve teknik öğretmenler
Mimarlık ya da mühendislik fakültelerinden mezun olmuş kişiler
Bakanlığa bağlı kuruluşlarda çalışma sistemini denetleyen veya bakanlık bünyesinde çalışmakta olan müfettişler
Bu kişiler bakanlık tarafından yetkilendirilmiş olan eğitim kurumlarının vermekte olduğu eğitimleri bitirip, ÖSYM ’nin hazırlamış olduğu sınavdan başarılı olmaları halinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı belgesi almaya hak kazanacaktır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Eğitimi
Genel olarak iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmak isteyen kişilerin gerekli şartları sağlamalarının yanı sıra belirli bir eğitimi almaları gerekmektedir. Alınacak olan bu eğitimler esnasında güvenli bir iş ortamının ortaya çıkartılması adına gerekli olan detayların tamamı ayrıntılı şekilde öğrenilecektir. Aynı zamanda iş yerlerinde var olacak cihazlar ve bu cihazlardan ötürü kendini gösterebilecek olan sorunların yanı sıra sorunların giderilmesi konusunda da alanında deneyimli olan isimlerden eğitim alınacaktır. Eğitim süresi teorik ve uygulama olarak ikiye ayrılmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği kursundaki teorik eğitim 180 saatten, uygulama eğitimi ise 40 saatten az olmamalıdır. Eğitimi alacak olan kişiler eğer isterlerse almış oldukları eğitimin yanı sıra eğer isterlerse ek olarak ders saatleri de alınabilecektir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı İş Olanakları
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu içerisinde yer alan detaylara göre iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olacak kişiler bir firma içerisinde kısmi ya da tam zamanlı olarak çalışabilecekleri gibi OSGB’de firma tarafından görevlendirilmiş iş yerlerine hizmet verebilmektedirler. Bunlarla beraber ülkemiz içerisinde uzmanlar en çok inşaat sektörü ve OSGB firmaları aracılığı ile istihdam edilebilmektedir. Dolayısıyla uzmanlığa hak kazanmış olan kişilerin öncelikli olarak ne tarzda bir çalışmaya ve hangi sektörlere uygun olduğuna karar vermeleri son derece önemli olmaktadır. Her çalışma şeklinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Bunların incelenmesi sonrasında en iyi sonuçları elde etmek de mümkün olacaktır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Sınıfları
Alınacak olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanı belgesinde alınan eğitime göre sınıflandırma yapılmaktadır. Dolayısıyla kişiler, tehlike oranına göre yapılan sınıflandırmalar dahilindeki işyerlerinde çalışabileceklerdir. Genel olarak 3 farklı sınıf türüne ait sertifika bulunmaktadır.
C sınıfı en az tehlikeli sınıfta yer almakta olan iş yerlerinde görev yapılması adına alınabilir. Aynı zamanda eğer ki bir iş yeri içerisinde tam zamanlı şekilde çalışan A sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulunuyorsa, tehlike sınıfına bakılmadan C sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı görev yapabilir.
B sınıfı, tehlikeli ve az tehlikeli tüm iş yerlerinde görev yapabilmektedir. Bu sertifikaya sahip olmak için en az 3 sene C sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalışmak ya da iş sağlığı ve güvenliği yüksek lisans programını bitirmek gereklidir. Gerekli şartlar sağlandıktan sonra sınava girilip başarılı olunması gerekecektir.
A sınıfı, tüm tehlike sınıflarında bulunan iş yerlerinde görev yapabilir. Bu sertifikayı alabilmek adına en az 4 sene B sınıfı uzmanı olarak çalışılması gerekmektedir.