İş kazaları, bir işin yapılması neticesinde meydana gelen hayat kaybı, vücut bütünlüğünün bozulması ve psikolojik zedelenmelere verilen genel isimdir. Çalışma alanlarında alınacak küçük tedbirler sayesinde bu tür kazaların önüne geçmek mümkündür. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışma alanlarında gerekli olan tedbirlerin alınmasını yönelik işverenlere direktiflerde bulunmak ve bu tedbirlerin alınıp alınmadığını denetlemek amacı ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak adlandırılan yeni bir profesyonel çalışma alanı yaratmıştır. Bu uzmanların yasal dayanağı 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunudur. Kanunda açıkça işverene, çalışana ve iş sağlığı ile güvenliğinden sorumlu olan uzmanlara düşen roller belirtilmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı
İş sağlığı ve güvenliği uzmanı yakın dönemin en popüler meslekleri arasında yer almaktadır. Özellikle iş yerlerinde meydana gelen kazaların günümüzde büyük kamuoyu tepkisi toplamaya başlaması, yasal mercileri de bu konuda adımlar atmaya mecbur kılmıştır. Ancak Türkiye’de farklı alanlarda faaliyet gösteren milyonlarca iş alanı olduğu için devletin hepsini tek tek inceleme ya da denetlemesi büyük zorluklar içermektedir. Gerekli tedbirlerin alınmasını ve bu tedbirlerin bakanlık adına denetlenmesini sağlamak adına iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olan kişiler bu konuda yetki sahibi kılınmıştır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlığı son derece profesyonel bir çalışma alanıdır, bu yüzden de bazı gereklilikleri taşımak gereklidir. Ayrıca bu uzmanlar, bakanlık adına birtakım yaptırım uygulama yetkilerine sahiptir. İşveren tüm uyarılara rağmen gerekli tedbirleri almıyorsa ve güvenlik ya da sağlık konusunda açıklar söz konusu ise, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları iş alanının geçici bir süre çalışmaya kapatabilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Görevleri Nelerdir ?
Güvenli bir çalışma alanının tesis edilmesi ve çalışanların korunması konusunda yetkili olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olan kişilerin başlıca görevleri şunlardır:
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Nasıl Olunur ?
İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmak için eğitim şartı bulunmaktadır. Bunun için üniversitelerde bulunan iki yıllık iş sağlığı ve güvenliği bölümlerinden ya da lisans düzeyinde mühendislik fakültelerinden mezun olmak gereklidir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman olmak isteyen kişiler, öncelikle bu konuda eğitim almalıdır. Daha sonrasında ise yeterliliklerini kanıtlamak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bir sınava tabi tutulmaktadır. Yapılan bu sınav 100 üzerinden değerlendirilmektedir ve 70 puan alabilen kişiler başarılı kabul edilmektedir. Daha sonra sınavı kazanan kişilere bakanlık tarafından iş sağlığı ve güvenliği uzmanlık sertifikası verilir. Verilen bu sertifika, C sınıfı sertifikadır ve sertifika sahibinin hizmet yılının artmasına paralel olarak sertifika derecesi yükselmektedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Sertifikası Nasıl Alınır ?
Kamuda ya da özel şirketlerde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalışmak isteyen kişiler, bu konuda eğitim almalı ve sonrasında yapılacak olan sınava girerek başarı elde etmelidir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitim vermekle yükümlü olan kurumların başında üniversiteler gelmektedir. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bu konuda yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşlarının da iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verme hakları vardır. Son olarak özel eğitim merkezlerinden de bu eğitimin alınabilmesi mümkündür. Ancak özel eğitim kurumları da bu eğitimi verebilmek için bakanlık iznine tabidir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman yetiştirmek için verilen eğitimlerde uygulama kısım 40 saatten, teorik kısım da 180 saatten az olamaz.